Hittestress in droogstand groot risico

9 april 2019

Nu de klok weer is verzet en de knoppen in de bomen zitten, is het de hoogste tijd om even stil te staan bij de periode die in aantocht is: de hittestress periode. Zodra het kwik de 20°C aantikt is er kans op hittestress bij de gemiddelde luchtvochtigheid van 75% in Nederland en België. Te vaak wordt nog vergeten om ook de droogstaande koeien te ondersteunen tijdens hittestress. Onterecht, want de schade van hittestress in deze groep kan nog groter en langduriger zijn. Zo laat een analyse over negen studies (Tao en Dahl, 2013) zien dat, in extreme situaties, in de volgende lactatie per dag tot wel 8,5 (!) liter méér melk geproduceerd wordt in de eerste 210 dagen na afkalven door koeien die werden gekoeld tijdens de droogstand! Nú is dus het moment om voorbereidingen te treffen voor de zomer.

Negatieve impact hittestress op het ongeboren kalf

Hittestress tijdens droogstand heeft niet alleen effect op de koe, maar ook op het kalf (zie tabel 1). Zo blijken kalveren uit koeien die hittestress hebben ervaren, 43% minder antilichamen (IgG’s) op te nemen uit dezelfde biest dan kalveren uit gekoelde koeien (Monteiro et al., 2016). De kalveren uit bovengenoemde studie zijn verder gevolgd tot en met de eerste lactatie. Zo was de uitval tot het einde van de eerste lactatie meer dan twee keer zo hoog na hittestress in de baarmoeder. Ook de melkproductie was 16% lager voor deze dieren. De verborgen kosten van hittestress kunnen dus enorm zijn.

  Geen hittestress in
baarmoeder (gekoeld in droogstand)
Hittestress in baarmoeder Hittestress in baarmoeder
Geboren vaarskalveren 41 44  
Efficiëntie IgG absorptie  33,6% 19,2% -43,0%
Dieren die 1e lactatie voltooien 85,0% 66,0% -19,0%
Melkproductie als vaars (kg/d) 31,9 26,8 -16,0%

Tabel 1 - Effecten van hittestress tijdens droogstand op de ontwikkeling van het kalf (Monteiro et al., 2016)

Hittestress beperken

Het is dus belangrijk om de kans op hittestress te beperken, ook bij de droge koeien. Gebruik bij de droogstaande koeien echter niet zomaar dezelfde (pens)buffer of hittemix als voor het melkvee, hierdoor vergroot u vaak de kans op melkziekte of zucht in de uier. Verkoeling in de stal is de beste manier om hittestress te voorkomen, dit kan door:

  • Water sproeien op het dak van de stal
  • Waterverneveling op de koeien boven de roosters
  • Ventilatoren te plaatsen
  • Dakisolatie aan te brengen

Zorg daarnaast voor het volgende:

  • Fris en schoon drinkwater
  • Voldoende open drinkwaterbakken (>10cm per drinkplek), een koe drinkt tot 25L per minuut
  • Voorkom overbezetting (>85cm per voerplek in de droogstand; >130cm breedte in de ligbox)
  • Voer minstens één keer per dag
  • Beperk broei van het rantsoen met Selko TMR
  • Houd rekening met een lagere voeropname en voer bijvoorbeeld wat meer snijmais of krachtvoer om te voorzien in de glucogene energiebehoefte.

Hittestress aanpak

Download via de onderstaande button de hittestress aanpak voor melkvee van Trouw Nutrition: 

Download hittestress aanpak